Mobilya Resimleri-2

Mobilya Resimleri

MOBİLYANIN TANIMI

MOBİLYANIN TANIMI

Anlam olarak mobilya veya mobilye (İtalyanca mobilia; Fransızca mobilier), oturulan yerlerin süslenmesine ve türlü amaçlarla donatılmasına yarayan eşyadır.

Bu tanımlamadan da anlaşılacağı gibi, mobilya, işlevsel değeri ile mekanın kullanışlığını etkileyen, estetik değeri ile de mekanın güzel ya da çirkin görünmesini, yaşadığımız veya çalıştığımız mekanların sıcak, sevimli ve renkli bir ortam haline gelmesini sağlayan, kısaca sanat ve tekniği birleştiren bir üründür.

Mobilya denilince ilk akla gelen ahşap mobilyadır. Özellikle, masa, dolap, karyola, komedin, kitaplık gibi konut donatılarında, çeşitli büro donatılarında, okul sıra ve masalarında çoğunlukla ahşap malzeme kullanılmaktadır. Günümüzde mobilya yapımında çelik, alüminyum, cam ve plastik gibi diğer malzemeler kullanılmaya başlanmış ise de halen ahşap malzeme bu konuda popülaritesini sürdürmektedir.

Kolayca işlenebilmesi, birbirlerine kolayca birleştirilebilmesi, direncinin yüksek oluşu, eskidiğinde kolayca değiştirilebilmesi, boyanabilmesi gibi özellikler, ağaç malzemenin mobilya yapımında daha fazla tercih edilmesinin ana nedenleridir.

Mobilya, piyasada “kahverengi eşya” olarak anılmakta olup, tüketici talebi sınıflandırmasında “dayanıklı tüketim malları” kategorisine girmektedir.

Depreme dayanıklı mobilya imalatı

Depreme dayanıklı mobilya imalatı 

Tüketiciyi Koruma Derneği'nin (TÜKODER) deprem gibi doğa olaylarında tüketici haklarını saptamak amacıyla düzenlediği toplantının öncesinde Milliyet Tüketici Köşesi olarak kendi önerilerimizi sıralamış ve sizlere de çağrı yapmıştık. O çağrıya yanıt olarak dikkate değer öneriler geldi.

Ankara'daki Tüketici Hakları Derneği Başkanı Turhan Çakar, tüketici güvenliği açısından depreme dayanıklı mobilya üretilmesini istiyor ve şöyle diyor:

"Mobilyalar depreme dayanıklı olarak üretilmeli. Ayrıca bunların evlere montajı da yine deprem koşulları gözönüne alınarak yapılmalı. Bu konuda hem yasa çıkarılmalı, hem de tüketici bilinçlendirilmeli."

Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Yavuz Odabaşı ise konutların da bir ürün ve hizmet gibi düşünülmesi gerektiğini belirterek, "Yapılar gelişigüzel üretilemez ve insan sağlığına zarar verecek şekilde tasarlanamaz" diyor. Bu çerçevede tüketicinin satın aldığı konutun girdilerinin (zemin, proje, demir, çimento vs.) kalitesinden sorumlu tutulamayacağına dikkat çekiyor. Tüketici hakları açısından sorumlu olanlar hizmeti verenler. Tüketicinin yapılarla ilgili ödediği yıllık vergilerin de konutların güvenliği için ödenen bir bedel olduğunu belirtiyor. Bu arada ucuz konut satın alan tüketicinin suçlanmasının da serbest piyasa ekonomisinin ruhuna aykırı olduğuna işaret ediyor.

Bu konudaki diğer okur önerileri ise şöyle:

* Mali müşavir Orhan Arabacıoğlu: Bir inşaatın kalitesi sağlıklı maliyet hesaplarıyla anlaşılabilir. 5 katlı bir binanın ne kadar, ne cins ve ne kalite demir - çimento gereksinimi olduğunu bilirsem, bana verilen belgelerdeki verilerin gerçeği yansıtıp yansıtmadığını irdeleyebilirim. Yoksa şu anda olduğu gibi birbirinin aynı 2 bina için ibraz edilen malzeme belgelerini 2 ayrı meslektaşım da doğru kabul etmek zorunda kalacaktır. Binaların depremde dimdik ayakta kalması için gerekli teknik verilerin m2 maliyetleri her yıl ilan edilmelidir. Böylece belediyeler iskan vermek için asgari inşaat maliyet raporu isteyerek bir çeşit inşaat kalitesi denetimi de yapmış olurlar.

* Ankara'dan Vakıf Evrensel 2000 Girişim Grubu sözcüsü Şevket Çorbacıoğlu:

- Deprem fonu oluşturulmalı. Tüm hakedişlerden, ihale bedellerinden, satış ve kiralamalardan bu fona yüzde 1'lik aktarmalar yapılmalı. Ayrıca yapım sürecinin tüm aktörleri (malzeme - maliyet - mühendis - mimari yapılar) fonun kaynağı haline getirilmeli.
- Fay hattında monolitik panellerden oluşmuş prefabrik evlerle 2 milyon adet konutun yenilenmesine gidilmeli
- Fay hatlarında geleneksel yapı teknolojisi yerine yaksek yapı teknolojisi normları oturtulmalı. Bu bölgelerde iş yapan firmalara teknoloji transferi kolaylığı sağlanmalı.
- Fay hattında özellikle kırsal kesimde devlet desteğiyle her 5 aileye bir çadır bulundurma zorunluluğu getirilmeli. (Yap - satçı firmalar ve toplu konut yapanlar da bunu desteklemeli.)
- Özerk proje denetim merkezi PRODEM yaşama geçirilmeli. PRODEM kamu görevlileri, sivil toplum örgütleri, meslek odaları temsilcilerinden oluşmalı ve görevi yapım sürecinin tüm aşamalarını denetlemek olmalı.

Kaynak: Meral Tamer / Milliyet

Mobilya ile insan ilişkisi

Mobilya ile insan ilişkisi 

Ergonomik olarak tasarlanmamış bir koltukta geçirdiğiniz çalışma saatlerini  veya sağlıklı bir uyku için düşünülmemiş bir yatakta geçirilmiş koca bir geceyi… Gündelik yaşantınızda enerji kaybınıza neden olan tasarım nesneleriyle yaşadığınız sorunları hiç düşündünüz mü?

Mobilya ve insan ilişkisi sadece tasarım ve iç mimarinin sorunu olarak değil aynı zamanda yaşam ve çalışma mekanlarımızdaki verimi artırmak için çözümlenmesi gereken temel bir problem olarak ele alınmalıdır. Yaşamımızın üçte birini uyuyarak dolayısıyla yatak kavramı ile ilintili, neredeyse yarısını da bir koltukta oturarak geçirdiğimizi düşünürsek, doğru seçilmiş bir koltuk ve yatak odasının hayatımızda ne denli önemli bir yere sahip olduğunu anlayabiliriz. Bu noktada mobilyalarımızı seçerken ne denli özenli olmamız gerektiği bir kez daha karşımıza çıkacaktır.

Peki ya bizler hangi kriterlere gore mobilya alacağız? Günümüzde artık markalı ürünleri kendimize iyi görünmek, kimliğimizi geçerli kılıp, tanımlayabilmek, bir başka deyişle toplumdaki sosyal statümüzü belirlemek için kullanır olduk. Yine artık bugün aslında ürünleri, ne işe yaradıkları için değil de ne ifade ettiklerine göre satın alır olduk. İşte bir yandan günümüzün tüketim anlayışı olan satın al ve tüket mantığı ile mücadele ederken diğer yandan doğru ürünü nasıl alacağız? Bilinçli tercihlere dayanarak yapılan alışverişler hele ki sözkonusu mobilya ise amacına uygun olması açısından büyük önem taşır. Bilinçsizce yapacağımız alışverişler sonrasında  evinizi tanıyamayabilirsiniz. Gereksiz mobilya ve işe yaramayan, modası çoktan geçmiş ev aksesuarlarıyla dolup taşan bir ev istemiyorsanız şimdiden önlem almanızda fayda var gibi görünüyor. Her konuda olduğu gibi mobilya alımı konusunda da ne istediğini bilmek hareket aşamasına geçmeyi kolaylaştırır. Mobilya, maliyet bakımından da hergün alınabilecek bir ihtiyaç olmadığı için bilinçli ve uyumlu tercihler doğrultusunda satın alınmalıdır. Böylelikle yıllar boyunca kullanılabileceğiniz mobilyalara sahip olabilirsiniz. Mobilya alımı bu açıdan diğer güncel alışverişlerden çok daha önemlidir. Kişinin beklentilerine yanıt olabilecek bir mobilya fiziksel açıdan kullanım rahatlığı yaratır. Kullanıldığı ortama güzellik ve estetik kattığı gibi psikolojik açıdan da kullanıcıya huzur ve mutluluk duygusu verir. Ancak yanlış bir seçim fiziksel rahatsızlıklar yaratabileceği gibi kişiyi maddi açıdan büyük kayıplara da uğratabilir.

Öncelikle ihtiyacını bil
Gerçekten mekanda ne gibi bir değişiklik isteniyor? Mekanı nasıl kullanacaksın ve ne gibi mobilyalara ihtiyacın var? Örneğin okumaktan keyif alan biriysen muhtemelen bununla ilgili özel bir alan istiyorsundur. İşyerin için düşünüyorsan iş yerinde nelerin gerekli olduğuna göre bir mekan ve mobilya planın olacaktır. Mekanı daha kullanılır ve güzel kılmak kişinin elinde. Yeter ki gerçekten nasıl bir mekan yaratmak istediğini bilebilsin.

Bütçeni belirle
Herhalde alım gücünün çok üstünde olan bir mobilya kişide hayalkırıklığı yaratır. O nedenle satın alabileceğiniz en üst limiti tespit etmekte yarar vardır. En pahalı en iyidir mantığı her zaman doğru değildir. Çok pahalı bir koltuk, kanepe ya da etajer alıp da kullanacağınız yerdeki diğer parçalarla uyumsuzluk yaşayabilir ya da seçtiğiniz mobilyanın görünüşündeki estetik kullanımındaki rahatlıkla aynı parelellikte olmayabilir.

Dikkat edilmesi gereken hususlar
Neye ihtiyaç duyduğunuza, alacağınız mobilyanın nasıl olacağına, ne kadar bütçe ayıracağınıza karar verdikten sonra ilgilenilen firmanın ürünleri, tasarımları, kullanılan döşeme ve diğer materyalleri hakkında bilgi alınmalıdır.

Asla katologtan seçim yapılmamalıdır. Çünkü yalnızca bir fotoğrafa bakarak o mobilyanın kullanışlı, dayanıklı veya ergonomik olup olmadığına karar verilemez. Böyle bir imkan yoksa da firmanın benzeri ürün modelleri denenerek bir fikir edinilebilir.

Alınacak ürünün kullanılacak mekandaki diğer mobilyalarla uyum içinde olmasına dikkat edilmelidir. Eğer daha önceden alınan mobilyalar modülerse bu şekilde tercih yapılarak takıma yeni ve uygun parçalar eklenebilir.

İmkanınız varsa tek bir mağaza gezerek ürün alımı yapmayın. Olabildiğince fazla yer gezmek hem ufkunuzu açar hem de gözünüzde canlandırma yapabilmenizi sağlar.

Daha önce de belirttiğimiz gibi rengi, tasarımı iddialı fiyatı yüksek olan her ürün iyi olacak diye bir genelleme yapmak doğru olmaz. Çeşitli avantajları olup olmaması örneğin dayanıklı ve uzun ömürlü olması veya kaliteli materyallerden üretilmiş olması öncelikli kriterlerden olmalıdır. Kullanılan döşemenin kalitesi, yanmayan, terletmeyen yapıda ve temizlenebilir olması da gözönünde bulundurulması gereken hususlardandır.

Kaynak: mobilyaonline.net

Döşeme temizliği hakkında öneriler

Döşeme temizliği hakkında öneriler 

Çok severek aldığınız mobilyalarınızın rengini ve görüntüsünü ilk günkü gibi korumasını istemez misiniz? İşte size hayat kurtaran öneriler...

Hepimiz severek ve özenle seçerek aldığımız mobilyalarımızın renk ve görüntü özelliklerini aldığımız günkü gibi korumasını isteriz. Peki bu mümkün mü? Elbette. Yalnızca düzenli olarak yapacağınız birkaç uygulama ile mobilyalarınız ilk günkü hallerini aratmayacak denli temiz, parlak ve güzel bir görünüme kavuşabilir. Tek yapmanız gereken beş dakikanızı ayırıp aşağıdaki makaleyi dikkatle okumak ve vereceğimiz ufak önerileri not etmek olacaktır.
Öncelikle döşemelerinizi düzenli aralıklarla elektrik süpürgesi ile temizlemeyi  ihmal etmeyin. Neredeyse tüm elektrik süpürgelerinde bulunan uygun aparatlar yardımıyla, minderlere, ulaşamadığınız iç kısımlara ve döşemelerinizin kıvrımlarına ulaşabilir zorlanmadan toz ve kirden temizleyebilirsiniz. 
Koltuk minderlerinizi birkaç haftada bir yerlerinden çıkartarak kontrol etmekte fayda var. Aklınızda bulunsun minderleri daha yakından kontrol  ederek aşınma ve yıpranma  etkilerini daha yakından izleyebilme imkanına sahip olursunuz. Dikkat etmeniz gereken bir diğer husus da minder kılıflarınızın yıkanabilir olup olmadığıdır. 
Birçok koltuk ve iskemle üzerlerinde ne tür bir temizliğin gerektiğini beirten bir bakım etiketi bulundurur. Bu etiketler üzerinde yer alan sembolleri göz önünde bulundurarak kumaşın herhangi bir zarar görmesini engellemiş oluruz. Bu sembollere bir göz atmakta fayda görüyoruz:
“W” : Su ve su bazlı temizleyiciler ile temizlenebilir.
“S” :  Kuru temizleme veya kuru temizleme solventleri ile temizlenebilir.
“W-S”: Su ve ya solventlerle temizlenebilir.
“X” : Sadece  fırça veya elektrik süpürgesi ile temizlenebilir. 
Eğer döşemeniz leke yada boya olduysa ancak bu leke oldukça ufaksa ve kumasın üzerinde “ W” ibaresi yer alıyorsa, lekeyi temizletmek için hemen  kuru temizlemeye göndermek zorunda değilsiniz. Bu lekeyi kendi imkanlarınızla da çıkarmak mümkün. Ancak herhangi bir işlem yapmadan önce küçük bir alanda deneme yapmayı dikkatten kaçırmayın. Aldığınız sonuç isteğiniz doğrultusunda olumlu ise işleme devam edebilirsiniz.

Temizleme solüsyonu ile deneme yapmak
Kuru  temizleme sıvısı ya da ev yapımı temizleyicinizi uygulamadan önce bir deneme yapmanızda fayda var .Bu uygulama için kumaşın fazla görünürde olmayan bir yerini; örneğin sözkonusu minder ise minderin ilk bakışta görünmeyen alt kısmını seçmemiz uygun olacaktır. Eğer kullanacağınız solüsyon kumaş üzerinde herhangi bir leke bırakmaz ise o zaman kir ya da boya izlerini çıkarabilmek için bir şansınız var demektir. Ancak bu test mahiyetindeki denemede solüsyon başlı başına bir sorun teşkil ederse uygulamaya derhal son verin. Bunun yerine oluşan lekeyi mümkün olduğunca gizlemeye çalışarak temizleme işlemini en kısa sürede profesyonel ellere devredin.

Profesyonel döşeme temizliği
Birçok durumda kötü leke , iz ve yerleşmiş kirleri çıkarabilmek için profesyonel yardım almak gerekir. Genellikle önerilen metodlar buharlı temizleme, kuru temizleme ve kuru köpükle temizlemedir. Ancak unutmayın ki herhangi bir temizleme prosedürü kumaşınızın orjinal koruma kaplamasına zarar verebilir. Bu nedenle işlem sonunda yeni bir leke dirençli kaplama uygulanmalıdır. Yine de bu ikinci tabakanın hiçbir zaman fabrikanın uyguladığı ilk işlem kadar etkili olmadığı unutulmamalıdır.

Ev yapımı temizleme solüsyonları
Temizleme işlemini evde hazırlayacağınız solüsyonlar ile de gerçekleştirebilirsiniz. Ancak bu noktada yukarıda belirttiğimiz yıkama talimatındaki ibarelere dikkat etmeniz gerekir. Eğer kumaşınızın arkasında bu şekilde bir açıklama yer almıyorsa evde temizleme işleminden bir an önce vazgeçmeli ve profesyonel yardım almayı tercih etmelisiniz. Sonuç olarak tüm kumaşı mahvetmektense tedbirli davranmak çok daha mantıklı olacaktır.

Kumaşınızın üzerindeki bakım sembolü “W” olduğu takdirde size önerebileceğimiz ve evde kendi başınıza hazırlayabileceğiniz bir tarif: Bir çay kaşığı beyazlatıcı içermeyen deterjanı bir fincan ılık suya ekleyin. Bir başka kasede de bir yemek kaşığı amonyak ile yarım fincan suyu karıştırın. Ön testi uyguladıktan sonra hazırlamış olduğunuz bu solüsyonları dönüşümlü olarak lekenin üzerine hafifçe sürün. Her adımdan sonra yanınızda bulundurduğunuz temiz ve hafif nemli sünger ile lekeyi silin. Lekeyi çıkardıktan sonra temiz suyla ıslatılmış süngeriniz ile son kez silip kurumaya bırakın.

Örtü lekeleri için ön işlem
Birçok kişi koltuklarının kumaşını lekelere ve yıpranmalara karşı korumak için örtü kullanır. Bu durumda örtüler, özellikle kol ve arka kısımları,  birçok lekelenmeye maruz kalır. Örtülerin neredeyse hepsi yıkanabilir olduğundan çamaşır makinesinde temizlenebilir ancak yıkamadan önce bir ön işlem uygulanması gerekebilir.

Ön işlem uygulanması gerekiyorsa yarım fincan sıvı çamaşır deterjanı ile bir fincan suyu bir el mikseri ile köpük yoğunluğuna ulaşana kadar çırpın. Elde ettiğiniz köpüğü kirli bölgelere yayarak yumuşak bir şekilde sürün. Kirin çıktığını görmeye başladığınızda yüzey üzerindeki köpüğü bir spatula yardımıyla kazıyın.

Türkiye de mobilya imalat sektörünün gelişimi

Türkiye de mobilya imalat sektörünün gelişimi 

1990 lı yıllara kadar geleneksel çizgisini devam ettiren Türkiye Mobilya sektörü bu tarihten itibaren sektöre orta ve büyük ölçekli firmaların katılımı ile ülke imalat sanayi içindeki payını ancak % 3 e çıkarmıştır.

Sektörde  direk olarak 100.000’in üzerinde kişi istihdam edilirken bu alanda faaliyet gösteren işletme sayısı ~ 30.000’İ bulmaktadır. Sektörün ana hammaddesini temin eden orman endüstrisi ve dolayısı ile orman  köylüleri ile birlikte çalışan sayısı  8 milyon kişiyi bulmaktadır. Bu ise  Nüfusun %12’sinin  orman, orman ürünleri ve mobilya sektöründe istihdam edildiği anlamına gelmektedir.

Mobilya sektörü son 15-20 yıl içerisinde orta ve büyük ölçekli işletmelerin sayısındaki artışla önemli bir gelişme sağlamıştır. Bunun  sonucu olarak 2001 yılından itibaren dış ticaret dengemiz bakımından sektör artıya geçmiş ve yıllık %154 ithalatı karşılama ve %13 lük büyüme oranı yakalamıştır.

Dünya’nın en büyük Mobilya Pazarı olan Avrupa Birliği’ne  ve modern anlamda mobilya kültürü ile yakın zamanda tanışan Orta Doğuya yakınlığımız ve son 5 yıldaki ekonomik ve siyasi istikrarı dikkate aldığımızda Türkiye’de mobilya sektörünün gerekli şartları ki - yazının ilerleyen bölümünde değinilecek- sağladığı zaman  ileriki dönemlerde de hızlı gelişimine devam edeceği düşünülmektedir.

2005 yılı itibariyle, Dünya Mobilya üretimi 220 milyar $’ı aşmıştır. Bunun 150 milyar $’ı   iç talep tarafından tüketilirken  70 milyar $’lık bölümü uluslararası ticarete konu olmuştur.Türkiye Mobilya Sektörünün  üretimi ise   6 milyar $’ı aşmıştır. Bu rakam kereste, parke, yonga levha, lif levha, kaplama ve kontrplak üretimiyle birlikte ~ 8 Milyar $ dır. Mobilya ihracatı 2005’te bir önceki yıla göre % 25 1999 yılına göre ise % 500 artış  göstererek 760 milyon $’a yükselmiştir.

Türkiye’nin Dünya Mobilya ihracatındaki payı da her geçen gün artmakta olup 2001 yılında % 0,34 iken 2005 yılında % 0,70 seviyesine çıkmıştır. Gelinen nokta itibari ile durum sevindirici, ancak  ülke potansiyeline göre oldukça düşüktür. Türk mobilya sektörünün,  dünya mobilya ticaretinden aldığı payın   %5 ‘e çıkarılması orta vadede hedef olarak  alınmalı ve bunun gerçekleştirilmesi  için çaba içine girilmelidir.

Tüm veriler gelişen ve büyüyen bir pazara işaret etmekle birlikte her geçen gün artan küresel rekabet, işletmelerin stratejilerini sürekli canlı tutacak ve hedeflerini gerçekleştirecek, bilgi, teknoloji ve insan kaynağını en verimli şekilde  yönetmesini mecburi  kılmaktadır.

9.Kalkınma Planı verilerine göre 2001 yılından itibaren sürekli gelişen  Mobilya Sektörü, Dünya’da ilk 25’te,Avrupa’da ise ilk 6.sırada yer almaktadır. Bu da sektörün büyüme potansiyelinin bir göstergesidir. Bu potansiyeli belirlemek adına 2014 yılı itibari ile Türkiye Yurtiçi Mobilya talep projeksiyonu yaklaşık 14.000.000.000 $ civarında yapılmaktadır. Bu rakam ise bugüne göre % 133 lük bir büyümeyi öngörmektedir. Sürekli büyüme kalıcı  hale getirildiği sürece sadece iç talebe bağlı olarak  Mobilya sektörü de genel ekonomik büyümenin üzerinde yıllık %13 büyüme potansiyeline sahip olacaktır. Ancak  ülkemizdeki tüm reel sektörler gibi mobilya sektörü de kredi faizlerinin aşırı yüksekliğinden , Türk Lirasının aşırı değerlenmesinden , istihdam üzerindeki vergilerin ağırlığından , kayıt dışılığın kontrol altına alınamamasından  dolayı olumsuz etkilenmektedir.

200 metrekare atölyelerden , 100 bin metrekare tesislere kadar  üretimi yapılan bir ürün olan mobilya; üretici firma sayısındaki fazlalık ile  diğer sektörlerden farklılaşmaktadır.

Değişen dünya ve  yaşam  anlayışı ile birlikte Mobilya da bir ihtiyaç olmanın yanında  zevk ve yaşam alanlarının vazgeçilmezi olmayı başarmış , mekanların  aksesuarı olarak sadece üst gelir  gruplarının değil geniş toplum kesimlerine hitap edecek tarzda modern mimarideki yerini almıştır.

19 yüzyılda ve 20. yüzyılın ilk yarısında daha çok sarayları ve ağa konaklarını tefriş için kullanılan mobilya günümüzde sektörün endüstrileşmesi ile geniş kitlelere hitap eder hale gelmiştir. Sektörün gelişimi ve genel ekonomik gelişmişlik açısından bunun faydası görmezlikten gelinemez. Ancak her sektörde olduğu gibi mobilya sektöründe de aktörler doğuş ve gelişim bölümünde sergilemiş oldukları başarıyı olgunlaşma döneminde gösterememekledirler.

Başarısız olunan nokta nedir?  Bu açıdan bakıldığında öncelikle mobilyaya  anlam katan  unsurlar  estetik, fonksiyonellik ve aksesuar gibi  önemli ayrıntılardır; Bir de günümüzün bakış açısına göre doğru malzemenin seçimi önemli bir konudur. Estetiği, fonksiyonelliği ,aksesuarı  seçilen tarza uygun malzeme ile yoğuracak işinin ehli tasarımcı eksikliği sektörün dünya piyasaları ile rekabet etmesinde önündeki en büyük engeli teşkil etmektedir.Şu halde Türkiye Mobilya sektörü %90 oranında iç piyasa bağımlı olarak çalışmaktadır. Sektörün içerideki dalgalanmalardan etkilenmeden büyüyebilmesinin yolu ise ortak zevklere veya odaklanılan pazarın zevklerine göre dizayn ve tasarıma ağırlık vermekten geçmektedir. Kısacası  esasta farklılıkları ortaya koyacak kadroları sektöre kazandırmak yegane çözüm yoludur.

Sektörün ikinci ana sorunu MARKALAŞAMAMA veya markalaşmanın ehemmiyetinin henüz yeterince algılanamamasıdır. Buna  çok büyük  ihtiyaç vardır. Fakat markalaşmanın önemi ve markalaşmanın ifade ettiği anlam maalesef sektör temsilcileri tarafından henüz doğru olarak ve yeterince algılanabilmiş değildir.

Dünyada bütün gelişmiş sektörlerin ortak özellikleri rekabete paralel olarak yan sanayinin de  gelişmişlik düzeyi bakımından ileride olmasıdır.

Bu sektörlerde üretici ihtiyaçlarını çok iyi anlayabilen, üretici ile aynı tarzda  düşünebilen teknik ve yönetim kabiliyeti  gelişmiş, hızlı cevap verebilen, kalitesini sürekli artıran güçlü işbirlikçilere her zaman ihtiyaç vardır. Sektör bu eksikliği mutlak surette aşmalıdır. AB’ye girme sürecindeki ülkemiz için yapacağımız en önemli katkılardan  biri de sektörün  özgün dizaynlar oluşturabilme, üretkenlik kabiliyetini geliştirme  ve buna bağlı olarak ta küresel pazarda daha geniş payları elde etmemize imkan sağlayacak yapılanmalara gidilmekte geç kalınmamasıdır. Unutmayalım ki fırsatlar  baki değildir.

Mobilya imalatçılığı dalı

Tanımı

Mobilya imalâtçısı; hazır veya sipariş alarak iş resmini tasarlayan; çizen, ölçülendiren; iş organizasyonunu yapan; iş güvenliği önlemlerini alan; malzemeyi seçen, şablon, kalıp, numune hazırladıktan sonra makinelerde ağaç ve ağaç ürünlerini işleyerek sabit ve hareketli mobilya yapan ve bu mobilyaları kontrol eden meslek elemanıdır.

Görevleri

Mobilya imalâtçılarının görevleri şunlardır:

• İş planı yapmak,

• Sipariş almak,

• İş resmini çizmek ve ölçülendirmek,

• İş güvenliği ve işçi sağlığına dair önlemler almak,

• Malzeme listesini hazırlamak ve temin etmek,

• Şablon, kalıp ve numune yapmak,

• Makineleri hazırlamak,

• Kereste kesmek, kurutmak ve işlemek,

• Sunta (MDF, arkalık) malzemesini kesmek,

• Kaplamayı hazırlamak ve pres yapmak,

• İş parçalarını işlemek,

• Montaj yapmak,

• Kalite kontrol yapmak,

• Depolama ve teslimat işlemlerini yapmak,

• Meslekî eğitime ilişkin etkinliklere katılmak.

Meslek Elemanlarında Aranan Özellikler

Meslek elemanlarının; 

• İş ahlâkına sahip,

• Görme ve işitme duyu organları işlevlerini tam olarak yerine getirir durumda olan,

• Göz ve ellerini uyumlu bir şekilde kullanabilen,

• Uzun süre ayakta duracak ve fiziksel güç sarf edecek kadar bedenen sağlam,

• Ruhsal olarak sağlıklı,

• Tasarı yapabilen ve estetik görüşe sahip,

• Dikkatli ve titiz,

• Mesleki eğitim almış kimseler olmaları gerekir.

Eğitim ve Kariyer İmkânları

Meslekî eğitim orta öğretimde, ağaç işleri ile mobilya ve dekorasyon ana meslekleri altında mobilya imalâtçılığı alt meslek dalında verilmektedir.

Meslekle ilgili ön lisans düzeyinde eğitim; meslek yüksek okullarının mobilya ve dekorasyon bölümlerinde verilir.

Meslek liselerinin sınavsız geçiş için belirlenen bölümleri dışındaki bölümlerden ya da liselerden mezun olan ya da olacakların ise ÖSYM Başkanlığınca yapılan Öğrenci Seçme Sınavı’na girmeleri gerekir. Öğrenciler yeterli “Sayısal” puanı almaları koşulu ile sınavsız yerleştirme sonunda kontenjan kalırsa ek yerleştirme ile açık olan programlara, Y-ÖSS puanlarına göre yerleştirilebileceklerdir.

Meslekî eğitimini başarı ile tamamlayanlara mobilya ve dekorasyon ön lisans diploması ve tekniker unvanı verilir. 

Ön lisans programını başarı ile bitirenler ÖSYM tarafından yapılan Dikey Geçiş Sınavında başarılı oldukları takdirde; mobilya ve dekorasyon öğretmenliği, ağaç işleri endüstri mühendisliği, orman endüstri mühendisliği lisans programlarına dikey geçiş yapabilir. Ayrıca meslek lisesinin mobilya ve dekorasyon bölümünden mezun olanlar ÖSS’ye girip yeterli sayısal puanı almaları durumunda da yine aynı bölümlere girme hakkına sahiptir.

Mobilya imalat sektöründe dünden bugüne

Mobilya sektörünün Türkiye'deki gelişimine kısaca bakarsak, şu anda içinde bulunduğumuz durumu daha kolay anlayabiliriz sanıyorum. Eski İstanbul'da genellikle Rum, Ermeni ve İtalyan ustalar tarafından üretilen mobilyalar kullanılmaktaydı. 19.yüzyıl ve 20.yüzyılın ilk yarısında, İstanbul'un, Osmanlı İmparatorluğu'nun başkenti olması dışında Avrupa'nın büyük kentlerinden pek bir farkı yoktu. Doğu ve Batı kültürünün kaynaştığı kozmopolitan bir şehirdi. Mobilyanın ev içindeki önemi kavranmış, bunları üretin kimselere sanatkâr denmeye başlanmıştı. Hatta Padişah Abdülhamit'in çok iyi bir marangoz olduğu, yaptığı çalışma masalarının birer sanat eseri olarak kabul edildiğini hepimiz bilmekteyiz. 20.yüzyılın ikinci yarısından sonra Anadolu'dan gelen göçlerle İstanbul'un demografik yapısı süratle değişmiş; Batı Kenti'nden Anadolu Mega Köyü'ne dönüşmesiyle mobilyacılığın bir sanat olarak görülme özelliği kaybolmuştur. Geçmişten gelen göçebe yaşamın verdiği alışkanlık, İstanbul'da yaşayan Anadolu insanının evini kendisinin ve çocuklarının uzun yıllar yaşayacağı bir yer gibi görmekten uzaklaşmıştır. Doğru dürüst bir imar planı olmayan bir şehrin evlerinin içi de zevksiz ve kalitesiz mobilyalarla dolmuştur.

Şöyle bir 20 yıl geriye döndüğümüzde, ithal edilen oyna makineleri ile o günlerin oy uğruna yağmalanan ormanlarından elde edilen ucuz kereste birleşince, olayı salt para kazanmak olarak gören bir takım fırsatçılar piyasayı şekilsiz Barok mobilyalarla doldurmuşlardı. Her evin salonunda 1 kanape, 4 koltuk ve 3 sehpahadan oluşan basmakalıp bir yerleşme düzeni vardı. Bu mobilyalar, göçlerle hızla artan kent nüfusunun ve plansız bir şehirleşmenin neticesinde mantar gibi bitiveren, şehrin tarihi ve güzel yapısını bozan apartmanlarda, antre, karşısında mutfak, solda salon ve sağda uzun bir koridora dizilmiş 3 veya 4 odadan oluşmuş birbirinin aynı dairelerde sergilenerek insanlarda bıkkınlık yaratmıştır. Bu mobilyaları satın alanlar, gerçek el oyması klasik mobilya aldıklarını sanıyorlardı. Oysa bu oyma makineleri yüzünden yüzlerce gerçek el oyması yapan atölye kapanmak zorunda kalmıştı. Küçük atölyelerde eksik makineler ve acemi çıraklar tarafından kötü ve ucuz malzeme ile üretilen mobilyalar, daha bir yıl dolmadan kullanılamaz duruma gelerek "yerli" mobilya hakkında kötü bir imaj yaratmıştır. 1980'lerden sonra ithalatın serbest bırakılmasıyla özellikle İtalya'dan gelen fabrikasyon mobilya hızla piyasaya girerek albeni ve iyi finişleri sayesinde yüksek talep görmüşlerdir. Özellikle dövizin enflasyondan az arttığı yıllarda bu talep daha da artmış; hatta alıcı, fabrikasyon mobilya aldığını unutarak el yapımı yerli mobilya satıcılarını suçlar pozisyona girmiştir. El yapımı bir sandalye, yabancı el yapımı sandalyeye nazaran çok daha ucuza alıcı bulabilmektedir. Aslında basit bir sandalye üretiminin bile ekonomiye sağladığı katkı çok büyük. Tomruğun kereste haline getirilmesi, atölyeye nakliyesi, atölyede oymacı, tornacı ve iskemle ustaları tarafından işlenmesi, cila atölyesinde cilalanması ve en sonunda döşenmesi, birçok atölyenin ayakta durmasını sağlamaktadır. Tabii bu arada malzemelerle ilgili (cila, tutkal, pres, kaplama, zımpara, boya, sünger, yay, kumaş, vs) birçok fabrika ve atölye de üretimde bulunmaktadır. Üretimden vazgeçerek ithalat yapmak ve malı kutudan çıkarıp müşteriye satmak bir mağaza sahibi için çok daha kârlı ve alıcı ithal mala aç olduğu için daha kolay olabilir. Ancak satıcıların bu seçimi, iş bekleyen atölyeler için çok hazin olacaktır. Eğer ülkenin kalkınmasını, enflasyonun düşmesini ve işsizliğin azalmasını istiyorsak, borçları sürekli yükselten rant ekonomisi yerine üretimi artırmalıyız. Mobilya sektöründe de yapılması gerek, küçük atölyelerde düşük ücretle çalışan çırakların ürettiği kalitesiz ürünler yerine, bu atölyeleri birleşmeye teşvik ederek yoğun makine ve az emek ile çalışan büyük atölyelerin, hatta fabrikaların kurulmasını sağlamak ve tüketiciye kaliteli ve Avrupa ile rekabet edebilen ürünler sunmaktır. Sürümünün fazla olması istenen ve dolayısıyla ucuz fiyatlı, kötü el yapımı mobilya üretiminin fabrikasyona dönüşmesi, maliyetlerin ucuzlamasını ve beklenen sürümün gerçekleşmesini sağlayacaktır. Fabrikasyon üretim sayesinde kalite de belirli ölçüde düzelecektir. Aynı şekilde kalitesiz el işçiliğinin ortadan kalkması, gerçek sanatkârların yaptığı el yapımı mobilyaların değerini ortaya çıkaracak ve şu anda Avrupa örneklerinin yaklaşık %10'u olan yerli mobilya fiyatlarının, %20 ya da %25e yükselmesi halinde bile, ekonomik gücü yerinde olan üst kültür düzeyindeki bireyler yerli mobilyayı tercih edebilecektir. Böylece gitgide azalmakta olan usta sayısının tekrar çoğalması sağlanacak ve gün geçtikçe ithal ürünlerin kalitesine yaklaşılacaktır.

Kaynak: M. Şefik Ensari

Mobilyanın Gerçekleri

Mobilyanın Gerçekleri...

Tamamen ağaç mobilya olur mu ?
İstisna olarak kalitesiz ladin ağacından üretilmektedir, fakat hangi ağaçtan üretilirse üretilsin tamamen ağaç mobilya satın almak sizi sürekli sorunlarla boğuşmak zorunda bırakacaktır. Çatlayacak, dönecek bazı parçalar kopacaktır. Kesinlikle ağaç mobilya peşinde koşmayınız. 
     
Masif mobilya, sunta, mdf, suntalam nedir ?
Masif, gövdesi sunta üst ve alt yüzeyler ortalama 0.8 mm muhtelif ağaç kaplama, dik yüzeyler ortalama yarım santim ağaç çıta çevrilerek yapılan hemen hemen tüm evlerde olan alışılagelmiş mobilya çeşididir. 
     
MDF masif kullanılmadan mobilya üretilebilmesine olanak veren üretici için avantajlı üretim biçimidir.kıyas yapılmak istenir ise masiflenmiş sunta ile üretileni tercih ediniz. Suntalam modern mobilya üretim biçimidir. Masifli mobilyadan temel farkı suntanın her iki yüzeyinde 0.8 mm lamine kaplama olması masif çıta yerine fabrikasyon ortamında özel makineler ile lamine cumbalar ile kaplanmasıdır. 
     
Dikkat edilmesi gereken en önemli husus lamine üretiminin mutlaka otomatik makinelerde yapılmasıdır.küçük atölyelerde ütüler ile cumba yapıştırılması nedeni ile halkımız bu üretim biçimi ile ilgili olumsuz kanaate sahiptir. Fabrikasyon üretim kısa sürede bu kanaati tersine çevirir.
     
Nelere dikkat edelim ?
Masif mobilyalardaki en büyük sorun kalitesiz ağaç kullanımı nedeniyle masif çekmesi dediğimiz kenar kısımlarda görülen çöküntü veya ayrılmalardır. Ayrıca kapak veya çekmecelerde ağaç kullanılmış ise uzun vadede sizin için bazı sorunlar oluşabilir.
     
Mdf denilen malzemeyi sadece lake denilen boyalı ürünler için tercih ediniz, bilinenin aksine mobilya için çok uygun bir malzeme değildir. Üretici için işçilik kolaylığı yaratması nedeniyle tercih edilmektedir.
     
Suntalam diye tanımlanan lamine kaplamalı ürünler hijyen ve temizlik için ideal, satın alanlara yedek parça imkanı sağlayan çizilmeye dayanıklı ürünlerdir. Dikkat edilmesi gereken en önemli unsur fabrikasyon ortamda üretilmiş bir ürün olmasıdır. zira bu ürünler yüksek teknoloji isterler. 
     
Koltuk iskeleti nasıl olmalı?
Koltuk iskeleti ağaç yada profil veya suntadan üretilebilir. İdeal olan gürgen (kayın) ağacından üretilmesidir. Kavak gibi kalitesiz ağaçlardan yada suntadan yapılan ürünleri rahatlıkla ayırt edebilirsiniz. 
     
Profil den koltuk üretmek son yıllarda fabrikasyon üretim yapan firmalarca yapılan en az kavak ağacı kullanmak kadar mahsurlu ama maliyette yarattığı düşüş nedeniyle fabrikalarca tercih edilen üretim biçimidir.
      
Sünger üzerindeki gerçekler nelerdir ?
Bir koltuktaki en önemli maliyet unsurlarından biridir bu nedenle en çok hile yapılan kısımdır zira karlı bir hiledir. Öncelikle gri, mavi, sarı, beyaz diye sünger yoktur diyerek başlamalıyım kalitelisinin ayırt edilmesi için karışıma boya katılması fikri gri rengin benimsenmesi sonrasında tüm süngerlerin gri boya katılarak üretilmesi ile özelliğini kaybetmiştir. 
     
Süngerin ağır olanı iyidir bir marka isteniyorsa ürosan 32 dansete süper gri sünger bilinen seri üretilen en iyi süngerdir. Fabrikasyon üretimde koltuk üretiminin yatak yayları ile yapıldığı görülür işin sırrı yay kullanılarak yapılan üretimin en ucuz süngerle yapılandan daha da ucuza mal olmasıdır. 
     
Kumaş...
En önemli maliyet unsurlarından olup en çok hile yapılan kısımdır. Zira 18-25 hatta ki 40 YTL ye kadar olabilir, bu kumaşın benzeri 5-6-10 YTL ye benzer görünümde ama kullanım ömrü ve kalitesi düşük olarak kullanıladabilir,zira koltuğa 25 - 35 metre kumaş gittiği düşünülürse. Epeyce bir fark demektir.

Kaynak: mobitool.com.tr

Mobilya çeşitleri

MOBİLYANIN TANIMI

Anlam olarak mobilya veya mobilye (İtalyanca mobilia; Fransızca mobilier), oturulan yerlerin süslenmesine ve türlü amaçlarla donatılmasına yarayan eşyadır.

Bu tanımlamadan da anlaşılacağı gibi, mobilya, işlevsel değeri ile mekanın kullanışlığını etkileyen, estetik değeri ile de mekanın güzel ya da çirkin görünmesini, yaşadığımız veya çalıştığımız mekanların sıcak, sevimli ve renkli bir ortam haline gelmesini sağlayan, kısaca sanat ve tekniği birleştiren bir üründür.

Mobilya denilince ilk akla gelen ahşap mobilyadır. Özellikle, masa, dolap, karyola, komedin, kitaplık gibi konut donatılarında, çeşitli büro donatılarında, okul sıra ve masalarında çoğunlukla ahşap malzeme kullanılmaktadır. Günümüzde mobilya yapımında çelik, alüminyum, cam ve plastik gibi diğer malzemeler kullanılmaya başlanmış ise de halen ahşap malzeme bu konuda popülaritesini sürdürmektedir.

Kolayca işlenebilmesi, birbirlerine kolayca birleştirilebilmesi, direncinin yüksek oluşu, eskidiğinde kolayca değiştirilebilmesi, boyanabilmesi gibi özellikler, ağaç malzemenin mobilya yapımında daha fazla tercih edilmesinin ana nedenleridir.

Mobilya, piyasada "kahverengi eşya" olarak anılmakta olup, tüketici talebi sınıflandırmasında "dayanıklı tüketim malları" kategorisine girmektedir.

MOBİLYANIN YAŞAMIMIZDAKİ YERİ

İnsan yaşamı çeşitli mekanlar içinde geçmektedir. Bu mekanlar yapılış amaçlarına uygun olmalı, kullanıcısına gerekli konfor düzeyini sağlamalıdır. Mekan içindeki ısı, ışık, ses, renk, koku gibi fiziksel etmenler ve donatı öğeleri, kişi gereksinim ve eylemlerine göre dengeli bir biçimde kurulmalıdır. Duvar, kolon, kapı, pencere gibi yapısal bileşenler kadar donatı, aksesuar gibi mekansal öğeler de mekan oluşturmada çok etkili rol oynar. Donatı renk ve dokusunun seçimi ile birlikte, bunların mekan içindeki yoğunluk ve organizasyonu, o mekanın yaşanabilirliğini, olumlu ya da olumsuz yönde etkileyebilmektedir.

Mimar tarafından oluşturulan mekanın kullanışlı olabilmesi için tüm yapısal konforların yanı sıra donatı-mekan ilişkisi iyi kurulmalıdır. Mekanlar çoğunlukla kullanıcılar tarafından donatıldıklarından, o mekanın yaşanabilirliği bir anlamda kullanıcı kontrolundadır. Mekan ne kadar iyi düzenlenirse, o derecede kullanışlı olur.

Donatıların seçimi, yoğunluğu ve mekansal organizasyonu, mekan kullanışlılığını etkileyen önemli faktörler arasındadır. Mekanlar düzenlenirken, mekan içinde yeterli derecede ferahlık sağlanmalıdır. Odadaki eşya ne kadar düzenli olursa o kadar ferah algılanacaktır. Ferahlık ve büyüklük ayrı kavramlar olduğu ve boş bir odanın ferah olarak değerlendirilemeyeceği göz önüne alınmalı, ferahlığın ancak işlevin gerektirdiği eşya düzeni ile anlam kazanacağına dikkat edilmelidir.

Eşya düzeni kadar renk düzeni de ferahlık üzerinde etkilidir. Eşyaların hantal, yüksek ve koyu renkli olanlarına kıyasla, küçük boyutta, hafif görünüşlü, yere yakın ve açık renkli olanları, kapladıkları hacim ve ışık yansıtıcı özelliklerinden dolayı ferah görünmeye yardımcı olabilirler. Renklendirmede mekanın bütünlüğünü bozmamak gerekir. Donatıların birbirleriyle ve yapı elemanlarıyla olan uyumu da göz önüne alınmalıdır.

İnsanların yaşadığı toplumsal kesim, onların beğenilerini de belli ölçüde etkilemektedir. Özellikle donatı seçimi, tutum, ekonomik durum ve sosyal alışkanlıklara dayanan bir olaydır. Ekonomik yanı bir tarafa bırakılırsa, her insanın tutum ve davranışları kendine özgü bir değer taşımakta, kişiden kişiye farklılaşmakta ve beğeni gruplarını da etkilemektedir. İnsan zevkleri eğitim farklılıklarına ve kültür seviyelerine göre değişmekte, meslek grupları arasındaki farklılıklar bile donatı seçimine yansımaktadır. Rasgele gözlemler dahi, bir mimar ile bir tüccar ya da öğretmen evlerinin çok farklı biçimlerde döşenmiş olduğunu göstermektedir.

Mekanlar ve donanım, yaşayanların düşüncelerini, duygularını, görüşlerini yansıtır ve yaşamlarını biçimlendirir. Kişi yaşadığı mekanı kendi zevkine göre donatır, dolayısıyla kendi kişiliğini donatı seçimine yansıtır.

Mekanın görsel algılanması üç algılama türünün bütünleşmesiyle ortaya çıkmaktadır. Bunlar:

*Işık algılaması, 
*Mekansal organizasyon algılaması, 
*Renk algılaması.

Yapılar, mimar tarafından tasarlanırken mekan algılamasına etki eden tüm bu etmenler göz önünde bulundurulmalıdır. Yapı elemanları ile birlikte sabit ve hareketli donatılar da düşünülmeli, mekan organizasyonundan renk ve dokusuna kadar her şey belirtilmelidir. Mekan oluşturulurken, kullanıcının zevkine göre belirli bir esneklik vardır. Çeşitli bölücüler, duvar, perde, dolap ve diğer donatılar buna olanak sağlayabilir. Sürekli bir koşuşturma ve monotonluğun söz konusu olduğu günümüz yaşantısında, konut içinde monotonluk esnek donatılarla bozulabilmekte ve bu donatılar çok amaçlı kullanılabilmektedir. Bir fiziksel konumun kolay ve çabuk değiştirilebilmesi, devingen donatı, kolay değişen duvarlar, perdeler vb. gibi nesnelerle tasarlanması, kişilere kolaylık sağlar.

Donatıların mekana yerleştirilmesi, birbirleriyle olan ilişkisi, renk, doku, biçim vb. unsurlar mekanın değişik şekillerde algılanmasına neden olur. Mekanlar insanlar için oluşturulduğuna göre bir anlamda huzur ve refah ortamı olmak durumundadırlar. İçinde yaşanılan mekanlar insana mutluluk verebilmeli, rahatlık ve güzellik ön planda olmalıdır.

Geleneksel Türk evlerinde dış mekana olduğu kadar iç mekana da önem verilmiştir. "Oda" konut içinde geçebilecek her türlü eylemi barındırabilecek niteliktedir. Donatıların portatif olması, mekanın çok amaçlı kullanılabilmesine olanak sağlamaktadır. Aynı mekanda oturma, yatma, yemek yeme ve temizlik eylemleri gerçekleştirilebilmektedir. Kısaca, Türk evinde oda kavramı birçok işlevle yüklü olup, sabit ve hareketli donatılar bu işlevleri yerine getirebilecek şekilde seçilmiş ve kullanılmıştır.

Günümüz konutlarında mekanlar, içinde geçecek eylemlere göre bölünmüştür. Bir yemek odasında sadece yemek yeme eylemi gerçekleştirilmekte, dolayısıyla mekanlar o eylemlere olanak sağlayacak şekilde döşenmektedir. Örneğin, bir dinlenme mekanında donatıların rahat oturulabilir ve gerektiğinde uzanmaya elverişli olması gerekmektedir. Oturma düzleminin zemin etkisinden korunacak ve diz bükümünü karşılayacak kadar yükseltilmesi, omurgaya gelen baş ve kol yüklerinin başka yerlere aktarılması, dinlenmek için şarttır. Düz bir zemine oturmak dinlenme konforu açısından yetersizdir. Oturulan düzlemin kan dolaşımını kolaylaştıracak bir yumuşaklıkta olması, omurgadaki basıncı azaltmak için sırtın bir yere dayanması kol ağırlıklarının kolçak, yastık gibi bir elemana aktarılması gerekmektedir. Bunu karşılayacak elemanlar bağdaş kurulan sedirden başlayarak günümüz teknolojisinde yaratılan çok çeşitli kanepelere kadar gelmiştir.

Bir mekanın çok pahalı, abartılı ve gösterişli donatılara sahip olması, o mekanın estetik değerini etkilememekte, güzel olmasını sağlamamakta, aksine çirkin olarak değerlendirilmesine neden olmaktadır. Örgütlenme de mekanın estetik değerini yükselten bir boyut olarak görülmeyip, çok ferah, kullanışlı, geniş, düzenli, kısaca iyi örgütlenmiş mekanlar çirkin, sıradan, sevimsiz ya da boş olarak algılanabilmektedir. Ferahlık veya genişlik, mekan içinde bir güzellik ölçütü değildir. Ferah mekan, yerine göre güzel olabilmekle birlikte, her zaman güzel olarak algılanmayabilir.

Aynı alandaki farklı biçimde döşenmiş yaşama mekanlarının güzel ya da çirkin olarak değerlendirilmesi, mekandaki donatıların seçimi ile doğrudan ilgilidir. Diğer faktörlerle birlikte, donatının stil, biçim, renk, doku ve malzemesi, o mekanın genel efekti üzerinde çok etkili görülmektedir. Donatıda güzellik ön planda tutulmalı, dolayısıyla donatılar çok iyi bir biçimde ve bilinçli olarak seçilmelidir.

ERGONOMİ (İŞBİLİM)

Ergonomi, çalışmanın metotlu bir şekilde düzenlenmesi ve hem makinaların, hem de donanımın çalışan insanın yatkınlıklarına göre hesaplanması amacıyla yapılan inceleme ve araştırmaların tümüdür. Ergonomide belli bir amacı gözetmek, hareket, çevreyle etkilenme ve bütünlük gibi nitelikler vardır.

Ergonomi ikinci dünya savaşından sonra insanın daha rahat, daha başarılı olabilmesi için yakın çalışma çevresinin standartlarını yükseltmeye yönelik araştırmaların yapıldığı, psikoloji, fizyoloji ve sosyal bilimlerin ara kesitine oturan disipIinlerarası bir uğraş alanı olarak ortaya çıkmıştır. Bu dalın öncüleri olan İngiltere ve ABD'de, özellikle 1960’lar sonrasında çok önemli gelişmelere neden olacak sonuçlar elde edilmiştir.

İlk uygulamaları 1940'lara dayanan ergonominin (işbilim) başlangıcından günümüze kadar üç değişik felsefesi olmuştur. Önceleri “insanların makinalara uydurulması” düşüncesi savunulmuş, tüm olanak ve düzenlemeler bu temele dayandırılmıştır. Daha sonraki dönemde insan yönlü görüş açısı önem kazanmış ve "makinaların insanlara uydurulması" biçiminde, ilk düşüncenin tam karşıtı ele alınmıştır. Zamanımızda insan-bilim anlayışı egemen olup, "sistem yönlü” görüş hakimdir. Sistem yönlü işbilimsel tasarımların konusu, insan makine bileşimlerinin bir optimuma ulaştırılması, karşıtlıkların özgün yer ve zaman koşullarına bağlı biçimde çözümüdür.

Ergonomi ya da dilimizdeki deyimiyle işbilim, ülkemizde oldukça kısa bir geçmişe sahiptir. Son yıllarda endüstri tasarımlarında ergonomi oldukça sık kullanılan bir sözcük olmasına karşın ülkemizde, Batıdaki gelişmelerin hızını takipte güçlükler çekilmektedir.

İnsanın özellik ve yeteneklerinin araştırılması, ergonominin en başta gelen görevlerindendir. Bu araştırmalar iş ve insanın birbirlerine uyum sağlaması için gerekli olan koşulların yerine getirilmesinde yardımcı olur. İnsanın değişken koşullar altında hangi zorlamalara maruz kaldığını ve özel yeteneklerini en iyi nasıl kullanabileceğini bulmak ve araştırmak ergonominin görevidir.

Orman ürünleri endüstrisi de, gerek ahşap mobilya tasarımı, gerekse yapıların iç düzenlemeleri açısından ergonomiyle yakından ilgili olup, ergonomik ilkelere uymak zorundadır. Donatı veya mobilya insana uygun tasarlanmamışsa, insan vücudunun zarar görmesi kaçınılmazdır.

Ergonomi konuları arasında özellikle donatı tasarımı başlığı altında kullanılan malzemenin önemi fazladır. Ahşap malzeme her zaman tasarımcıların ilgisini çekmiş, beğenisini kazanmıştır. Tarih boyunca ahşabın mobilya tasarımındaki önemi ve yeri bellidir. Gerek renk, gerekse doku açısından ahşap malzemenin özellikleri, kullanıcıların her zaman tercihlerine neden olmaktadır. İnsanlar doğal malzemeye psikolojik olarak daha olumlu bakmaktadırlar. Ayrıca, insanla çevresi arasında söz konusu olan ısı alış-verişi, ahşap malzeme tarafından dengeli bir biçimde yapılmakta, bu da ahşabın kullanıcılar tarafından daha sıcak olarak tanımlanmasına ve ahşabın ergonomi açısından daha fazla önem kazanmasına imkan vermektedir.

Eski Mısır'a kadar gidildiğinde görülür ki ahşap donatılar gerek antropometrik ve gerekse estetik açıdan toplumların bugün ulaştığı standardı o zamanlarda sağlamışlardır. Bunun insanoğlunun başarısı kadar, ahşabın verdiği imkanlarda aramak gerekir.

Ergonomi açısından mobilyadan beklenenlerin tümü, ahşabın sahip olduğu özellikler tarafından karşılanabilecek niteliktedir.

MOBİLYANIN TARİHÇESİ

Mimarlık sanatından soyutlanması mümkün olmayan mobilya sanatının zamanımızdan binlerce yıl önce başladığını kanıtlayan örneklere bazı ülkelerdeki müzelerde rastlanmaktadır. İnsanoğlu tarafından, önceleri rahat oturmak için ağaçtan ve taştan yapılan mobilyalar, diğer sanat dallarında olduğu gibi, mimarinin bir iç donatım aracı olarak, antik çağdan günümüze kadar evrim geçirmiş; her ülkede olduğu kadar, aynı ülkenin ayrı sanatkarları arasında da değişik yapım tarzları ve modeller ortaya çıkmıştır.

Gereksinimlerin çoğalması, yapım alet ve makinalarının icadıyla da mobilya stil ve modellerinin gelişmesi hızlanmış, sanatkarlar kendilerine özgü bir estetik, beceri ve düşünme kavramlarını mobilyaya aksettirmişler, yaşadıkları çağın yaşayış tarzı ve sanat üslubunu yansıtmışlardır.

İLK ÇAĞ MOBİLYA (ANTİK DÖNEM) SANATI

İlk çağ sanatı, yaklaşık MÖ. 4000 yıllarında başlamakta ve Batı Roma İmparatorluğunun çöküş tarihi olan MS. 476 yılına kadar sürmektedir. Mısır, Mezopotamya, Anadolu, Yunan ve Roma uygarlıklarının eserlerini simgeleyen bu çağ antik dönem olarak da adlandırılmaktadır.

1.1 Mısır Mobilya Sanatı (MÖ. 2700-1075)

Günümüze kalabilen ilk mobilya örnekleri Eski Mısır'da görüldüğünden Mısır sanatı çok önemlidir. Mısır uygarlığından çok sayıda ahşap mobilya ve aracın kalmasının nedeni, kullanılan ahşap malzemenin kuru çöl ikliminde bozulmamasına bağlanabilir.

Eski Mısır uygarlığı, Eski Krallık (MÖ. 2700-2200), Orta Krallık (MÖ. 2050-1785) ve Yeni Krallık (MÖ. 1557-1075) dönemlerine ayrılarak incelenmektedir.

Eski Krallığın başlarında önceleri basit yapılı, kare ayaklı, kemer destekli, genellikle deri ile kaplı katlanır tabureler, sonraları ve Orta Krallık döneminin başlarında yatak ve divanlardan esinlenilmiş, arkası parmaklıklı veya papirüs sapı ile örülmüş, boğa ve aslan ayaklı sandalyeler, işlenmiş ağaç malzemeden lifler ile bağlanmış kaba yapılı yataklar, tuvalet kutuları mobilya olarak kullanılmıştır. Yeni krallık (MÖ. 1557-1075) döneminde ise malzemeler özenle işlenmeye başlanmış ve ayaklarda aslan, fil, leopar motifleri ile boğa ayağı şekilleriyle süslemeye önem verilmiştir.

Yeni krallık döneminin sonlarına doğru sandalye yapımı çok gelişmiş ve günümüzün oturma mobilyalarına benzer sandalye ve koltuklar yapılmıştır. Eski Mısır’da dolap ve komodin gibi mobilya türleri bilinmemektedir.

Mobilya konstrüksiyonlarında bağlayıcı ve hareketli aksesuar olarak önceleri basit pimler, daha sonra ise basit menteşeler ve çiviler kullanılmış; geniş tablalar dar parçalardan kinişli, kavelalı ve yabancı çıtalı olarak hazırlanmış, zıvanalı, kırlangıç kuyruğu geçmeli ve gönye burun birleştirmeler yaygın olarak uygulanmıştır.

Ağaç malzemedeki kusurlar yamanmış, çatlaklar özel macun ile doldurulmuş, yüzeyler boyanmış, kaplama kullanılmış ve lüks mobilyalarda abanoz ağacına altın ve gümüş ile kakmalar yapılmıştır.

Rendenin bilinmediği, bunun yerine kumtaşından yararlanıldığı bu dönemde marangozluk aracı olarak keser, balta, yaylı matkap, keski, tokmak, uç testere ve ağaçtan yapılmış tornalar, ahşap malzeme olarak da akasya, akçağaç, ılgın, ardıç, sedir ve servi kullanılmıştır.

1.2 Mezopotamya Mobilya Sanatı (MÖ. 4000-700)

Fırat ve Dicle nehirleri arasında bulunan bölgede Sümerler, Akadlar, Elamlar, Asurlar büyük uygarlıklar kurmuşlardır. Bu uygarlıkların mobilya ve eşyaları çok süslemeli olmalarına karşın, Mısır sanatındaki kadar dengeli ve uyumlu değildir. Ayrıca ahşap malzeme fazla kullanılmamış, metal aksesuarlara daha fazla önem verilmiş olup, bu bölgede yapılan arkeolojik kazılarda çok sayıda heykel ve süs eşyası elde edilmiş, insan figürlerine, bronz kelepçelere, sarmal metal süslere, mobilya ayaklarında aslan pençesi ve kozalak şekillerine rastlanmıştır.

1.3. Anadolu Mobilya Sanatı (MÖ. 700-500)

MÖ. VIII. Yüzyılda İç Anadolu platosunda 200 yıla yakın hüküm sürmüş olan Frigya krallığına ait Gordion Kral mezarında 1300 yıllarından itibaren devam eden kazılarda çıkarılan çok sayıdaki eşya arasında ağaç mobilyalar da vardır.

Kral mezarından çıkarılan mobilyalardan masa ve sehpaların tablaları cevizden, ayakları şimşirden (buxus sempervirens L), kakmalar ise güzel kokulu ardıçtandır (juniperus foetidissima wild) yapılmıştır.

Yatakların platform ve uzantıları sedir (cedrus libani loud), köşe blokları porsuk (taxus baccata l.) taşıyıcılar ise porsuk ve şimşirdendir. Ağaç mobilyalarda bağlantılar aynı cins ağaçtan yapılan kavelalarla yapılmıştır. Mobilyada fonksiyon ve estetik birlikte düşünülerek sarı, sert ve yoğunluğu çok fazla olan şimşir ağacının dayanıklığının yanı sıra, onunla çok güzel kontrast oluşturan koyu renkli ceviz, ardıç ve porsuk kullanılmıştır. Kakmaların güzel kokulu ardıçtan yapılması hem güzel koku saçmakta, hem de böceklenmeyi önlemektedir. Üç ayaklı masaların ayakları kavislidir. Şimşir üzerine yumuşak ağaç ardıçtan kakma yapılması da dikkat çekicidir. Yatakların sedir ağacından yapılmasının nedeni, kokusu ile parazit saldırılarına engel olmasındandır.

1.4 Yunan Mobilya Sanatı (MÖ. 450-192)

Yapılan kazılara, resimlere ve Homeros'un İlyada ve Odessa destanlarından elde edilen bilgilere göre Eski Mısır sanatının etkisinde kalan Yunan mobilyaları, tabure, masa, sandalye, yatak gibi oturma, yatma amaçlı genellikle basit, sıradan eşyalardır. Mobilyada ahşap malzemenin yanı sıra metal, özellikle bronz kullanılmıştır.

Yunan mobilya sanatında üç ayaklı sehpalar, arkalıklı sandalyeler ve altın işlemeler önemli olup, özellikle sandalyelerdeki ölçü, oran ve biçimler günümüz sandalyelerine benzemektedir.

1.5. Roma Mobilya Sanatı-Kuvvet Çağı (MÖ. 500 -MS. 450)

Bu dönemin esas mobilya tipleri olan yatak-divan, sandalye, masa ve küçük sandıklara ek olarak duvar dolapları da gelişmiştir.

Açılıp kapanabilir tabureler, geniş divanlar, geniş ve uzun kolların dayanabildiği koltuklar önem kazanmıştır. Karyolanın ayakucu ile baş yastığı kaldırılmış, uyuma dışında oturma, dinlenme ve yemek amaçları için de kullanılmıştır.

Örülmüş koltuk kullanılmakta ise de bugüne kadar örnek kalmamıştır. Ayakları tornalanmış ve kakmalar yapılmış masalar sadece yemek amacı için kullanılmış, diğer zamanlarda kanepenin altına sürülmüştür. Tornalı ayakların Mısır mobilyalarından başlıca ayrıcalığı, yivlerdeki daralmanın kırılma inceliğine yaklaşması, böylece mobilya hantallıktan kurtulmasıdır.

Biklinium adı verilen iki kişilik yemek kanepeleri kalabalık törenlerde, bir tarafı servis için açık bulunmak üzere masanın üç yanına konmuştur.

Eski Yunan ve Roma’da eşyaların çoğu duvarlara asıldığından büfe, vitrin, dolap türünden mobilyaya rastlanmamakta, Orta çağın başlarına doğru raflı, kapaksız büfeler görülmeye başlamaktadır.

Roma sanatı Yunan sanatının bir uzantısı olup, aynı süsleme biçiminden ayrılmamıştır. Mobilya kasaları genellikle ahşap, metal ve taş süslemeli, ayaklar gümüş ve fildişi kakmadır. Mobilya yapımında tunç ve bronz da kullanılmıştır. Roma mobilyası Roma sanatının farklı ülkelerde değişik biçimde uygulanmasından oluştuğu için bir üslup bütünlüğü göstermez. Aşırı süsleme anlayışı mobilyaya da yansımış ve her mobilya anıtsal bir görünüm almıştır.

2 –ORTA ÇAĞ SANATI - ROMAN VE GOTİK DÖNEM (MS. 476-1550)

Roma sanatının devamı Roman sanatı ile bunu takip eden dinsel etkilerin ağır bastığı ve çağa daha çok damgasını vuran Gotik Sanatı olmuştur. Bunun yanında Bizans’ta, Arap ülkelerinde, Anadolu’da ve Uzakdoğu ülkelerinde de mobilya ile ilgili örnekler görülmüştür.

Ortaçağ, Doğu Roma İmparatorluğunun Yıkılışı (1453) ile son bulmasına rağmen, Gotik sanatı bir süre daha etkisini sürdürmüş ve Rönesans ile yeni bir sanat anlayışına yerini bırakmıştır.

2.1. Bizans Mobilya Sanatı (MS. 527-1025)

Bizanslıların mobilya sanatı, Roma sanatının bir devamı olup, daha sonra Doğu sanatının etkisi de görülmektedir.

Mobilya biçimleri oldukça basit olmakla beraber, Doğu sanatının etkisinde kalması nedeni ile çok süslü bir görünümdedir.

2.2. Türk Mobilya Sanatı (MS. 1000-1400)

Antik çağda kurulan Mezopotamya devletlerinde ve Hititlerde olduğu gibi, mobilya örneklerine fazla rastlanmamaktadır. Türk devletlerinden özellikle Gaznelilerde (X-XII yüzyıl) dekoratif sanatlar çeşitlenmiştir.

Selçuklularda ağaç malzemeden yapılan eserler arasında titizce işlenmiş oyma ve kakmalı mihrap, minber, rahle, kapı ve pencereler görülmektedir. İnsan ve hayvan resim ve şekilleri yerine çiçek ve geometrik motiflere yönelinmiştir. En karakteristik motifler birbirini kesen üçgen ve yıldızların oluşturduğu geometrik süslemelerdir. Osmanlıların son dönemlerine kadar masa, sandalye, büfe, komodin gibi mobilya türlerinin geniş kullanımı görülmemiştir. Daha çok alçak sedirlere oturulmuş, yer sofralarında yemek yenmiş ve duvarların üst kısımlarına dizilmiş yarı kapalı raflar, ağaç malzemeden yapılmış gömme dolaplar kullanılmıştır. 14. Asırda Osmanlılarda Edirnekarı (Edirne işi mobilya) adı verilen değişik karakterde mobilya yapımına başlanmış, , özellikle sandık, rahle, kavukluk, yüklük kapakları ve tavan gibi ağaç malzeme üzerine boyalar ile süsler ve çeşitli motifler yapılmıştır.

Yeni çağın başında Osmanlı saray ve konaklarında batıdan ithal edilmiş mobilyalar yer almıştır.

Ortaçağ Arap Sanatında da mobilyaya az rastlanmakta, Endülüs'te arabesk süslemeli bazı kanepeler, alçak masalar ve duvar rafları görülmektedir.

2.3. Roman Mobilya Sanatı (MS. 1000-1250)

Roman sanatı , Roma sanatının Batılı Hıristiyan Latin ülkelerce benimsenmiş bir aşamasıdır.

Daha çok dini etkilerin ağır bastığı bu döneme ait zamanımıza kadar kalan mobilya sayısı çok azdır. Kalanlar ise genellikle kilise, saray ve şatolardadır. Bu nedenle konutlarda kullanılan mobilyaya pek rastlanmamaktadır. Konut içindeki mobilyalar dört ayaklı masa, bank, sandalye, açılıp kapanır tabure ve divan ile sınırlıdır. Konut mobilyaları basit ve kullanım amacına yöneliktir. Ağaç malzemenin işlenmesinde balta, testere, keski, matkap, çekiç ve XII yüzyıldan itibaren de rende kullanılmaya başlanmıştır.

Mobilyalar ağır, büyük ve şatafatlıdır. Tahtalar üst üste konup demir bantlar ve çiviler ile tutturulmuş, son zamanlarında ise çeşitli birleştirme şekilleri kullanılmıştır.

Aşırı süsleme eğilimi nedeniyle mobilyalar fonksiyon amacını aşacak şekilde süslenmiş ve anıtsal bir görünüş almıştır.

Roman mobilya sanatı, farklı ülkelerde değişik biçimlerde uygulandığı için bir üslup bütünlüğü göstermemektedir.

Bu dönemde ağaç malzeme olarak, Kuzey Avrupa’da meşe, Orta Avrupa’da ibreli odunlar, İtalya, Fransa ve İspanya gibi Akdeniz ülkelerinde ise ceviz ile kayın kullanılmaktadır.

2.4. Gotik Mobilya Sanatı (MS. 1250-1550)

Ortaçağın en belirgin stili olan Gotik sanatında yapılan oturaklı ve sağlam masif mobilyalarda, ağaç malzeme çok bol kullanılmıştır.

Kalın torna ayaklar, kızak, kayıtlar ve masif tabla Gotik stilin taşra mobilyası sembolüdür.

Bu dönemin mobilyaları, Roman sanatı döneminde kullanılan, sandalye, bank, masa, sandık ve kilise dolapları dışında okuma rahleleri, açılıp kapanır masalar ve dolaplardır.

Mobilya üretiminde bugün kullanılan marangozluk el aletleri basit şekilde kullanılmış, 1322 yılında Ausburg'da hızarın bulunması ile tahtalar daha kolayca işlenebilmiştir.

Ağaç malzemenin birleştirme ve konstrüksiyon şekillerinin 15. yüzyıldan itibaren gelişmesi, hızarlarla ince tahtaların elde edilebilmesiyle, Gotik dönemi mobilyası daha hafif, zarif ve zengin duruma gelmiştir.

Mobilyalarda bugün alışılmış birleştirme şekilleri uygulanmış olup, Güney Almanya ve Alp bölgesinde masif ve çerçeve konstrüksiyon tarzı, kuzeyde ise ızgara konstrüksiyon daha yaygındır.

Ağaç malzeme olarak her ülkenin yerli ağaç türleri kullanılmakta ise de, en çok kullanılan ağaç türü meşe olup, bu nedenle Gotik mobilya çağına Meşe Çağı da denmektedir. XIV. Yüzyılın sonlarına doğru Avrupa’daki Rönesans hareketi etkisiyle Gotik tarzı gerilemeye başlamıştır.

3 - RÖNESANS MOBİLYA SANATI - RÖNESANS DÖNEMİ (MS. 1500-1600)

Rönesans Mobilya sanatı yaklaşık bin yıl süren ortaçağın derebeylik düzenine, ekonomik yapısına ve dine dayalı katı kültürel tutuma duyulan tepkiden doğmuştur.

Bu dönemde bir ölçüde antik sanata dönüş görülürse de, ölçülerde ve süslemede zarafet ve denge bulunmaktadır.

Rönesans döneminde her ülkede kendi bölgesel özelliklerine göre birbirinden oldukça farklı stiller geliştirmiştir. Rönesans'ın kaynağı olan İtalya’da mobilyada hızlı bir gelişme görülmüş, daha çok doğu süslemeciliğine dayanan oyma ve kabartma önem kazanmış, dolap kapaklarına yağlı boya ile gerçek bir tablo değeri taşıyan resimler yapılmış, marangozluk ikinci plana itilmiştir.

Felemenk Rönesanssında çok ince ve nefis oyma işçiliği, İspanya’da Arap motiflerini Rönesans sanatıyla bağdaştırma çabası, Almanya’da ise daha yalın ve sağlam konstrüksiyona dayalı yapıtlara yönelinmiştir. İngiltere’de Rönesans sanatı II. Henry stili diye adlandırılan ve bol geometrik motiflere ağırlık veren bir özellik göstermektedir.

Bu dönemde meyve ağaç türleri kullanılmıştır. Yeni ve iyileştirilmiş el aletleri ile özellikle çeşitli rendeler ile köşelerde birleştirilen parçalara şekil verilmesi kolaylaşmış, XVI. yüzyılın başlarında kaplama kesme makinasının bulunması, kaplama tekniğinin gelişmesini sağlamıştır.

100 yıl kadar süren Rönesans dönemi sonunda özellikle Avrupa’nın Katolik ülkelerinde dinsel konuları etkileyici bir şekilde yansıtan, tümüyle eğri çizgilere ve bol figürlü biçim anlayışına dayanan Barok sanatı doğmuştur.

4 - BAROK VE ROKOKO MOBİLYA SANATI (MS. 1600-1780)

4.1. Barok Mobilya Sanatı (1600-1720)

Rönesans dönemi sonunda, yani XVI. yüzyılın ilk yarısında özellikle Avrupa’nın Katolik ülkelerinde dinsel konuları etkileyici bir şekilde yansıtan, tümüyle eğri çizgilere ve bol figürlü biçim anlayışına dayanan Barok sanatı doğmuştur. Barok sanatı daha çok sarayın mutlakıyetçi tutumunun abartmalı bir ürünüdür. Rönesans’ın yüzeyde ince süslemeciliğine karşı, Barok'un amacı şaşırtmak ve göz kamaştırmaktır.

Barok mobilya sanatının başlıca özelliği üst görünüşlerde genellikle dairesel dönüşlü köşeler, ön ve yan görünüşlerde iç ve dış bükey yüzeyler, çok süslü ve kıvrımlı oymalar olarak özetlenebilir.

Barok sanatı Avrupa’nın Katolik ülkelerinde kolayca benimsenmiş, Fransa’da ise sosyal ve kültürel nedenlerle bir süre gecikmeyle, sadeleşerek, sarayın eğilimine dönük, kralların adları ile anılan Louis’ler dönemine geçilmiştir.

XII. Louis stili mobilya, gerçek Louis stillerine bir geçiş dönemidir.

XIII. Louis stili, barok sanatının Fransa'da yeni bir anlayışla şekillenmesidir. Bu akım büyük ölçüde İtalyan ve daha sınırlı olarak İspanyol Rönesanssından etkilenmiştir.

Kapılara arabesk oymalar yapılmış, tavanlar çoğunlukla ceviz ağacı ile kaplanmıştır. Mobilya genellikle ağaç malzemedendir. Yatak tavanları sarmal ve tespit ayaklı sütunlar üzerine yerleştirilmiştir. Dolaplar, motiflerle süslü çekmecelere bölünmüştür. Bu dönemde kabine ve konsollar ilgi gören mobilya türlerindendir. İlk olarak elbise asılabilen dolaba da bu dönemde rastlanmaktadır.

Barok mobilya sanatını temsil eden asıl stil, XIV Louis (1638-1715) dir.

Bu stildeki belli başlı özellik, oturma mobilyasındaki ayakların eğmeçli, arkalıkların yanlarda düz, üstte çoğunlukla simetrik taçlı, köşelerinin yuvarlak oluşudur. Ayakların üst kısmı kabartma yaprak oymalıdır. Kayıtların oymasında bazen simetri görülmemektedir. Arkalıkları yuvarlak okuma koltukları yaygındır. Yüksek arkalıklı koltuklar, kolçaksız sandalyeler ve tabureler bu dönemde yaygınlaşmıştır. En çok kullanılan ağaç türleri ceviz ve meşedir.

4.2. Rokoko Mobilya Sanatı (1729-1780)

Barok (XIV. Louis) ile Rokoko (XV. Louis) stili arasında “Regence stili” geçiş dönemini oluşturmaktadır.

Rokoko üslubu ilk olarak Fransa’da XV. Louis döneminde benimsenmiştir.

Rokoko, karışık ve dolambaçlı çizgiler, kabartmalı yüzeyler, derin oymalar, canlı ve kontrast renkler ile göz kamaştıran bir üslup olarak mobilyaya yansımıştır. Duvarlar çok ince oymalı lambriler ile kaplanmıştır. Mobilya yüzeylerine gül ağacından kakma çiçek süsleri, lake üzerine boya ile uzak doğu konuları işlenmiştir. Karyolaların yanına komodin, tuvalet masası ve değişik boyda masalar konulmaktadır. Kolçakları kumaşla kaplı divanlar, berjer koltuklar, merkiz ve şezlonglar bu dönemde ortaya çıkmıştır. 1750 yıllarına doğru Osmanlı denilen sedirler, iki başuçlu hasır örgülü kanepe-divanlar (turkuvaz) moda olmuştur.

XV. Louis stili mobilyanın özellikle koltuk ve sandalyeleri günümüzde de çok beğenilen ve uygulanan tiplerdir. Ölçü, biçim ve süsleme bakımından son derece dengeli ve uyumlu görünüşü bulunmaktadır.

Rokoko stili mobilyada oyma, kabartma ve taçlar simetrik olup koltuk, kanepe, sandalyelerde oturma ve arkalık yüzeyleri için özel kumaşlar dokunmuştur.

Ayaklar eğmeçli ve kenarları fitillidir. Ayak sırtları çoğunlukla yaprak ve bazen de çiçek kabartmalıdır. Kayıtlar, ayak eğmeci ile köşe yapmadan geniş bir yayla birleşir. Ön ve yan kayıtların ortasında simetrik taçlar bulunur. Kolçaklar üç yönden de eğmeçlidir. Kolçak üstleri hafif dolgulu olarak kumaşla kaplanmıştır. Arkalıklar yanlarda ve üstte uyumlu eğmeçlerle şekillenir. Arkalık ortasında çoğunlukla simetrik bir taç bulunur. Ağaç malzeme olarak Barok dönemde kullanılanların dışında gül ağacı ve palisander de kullanılmıştır.

Günümüz mobilya yapımında, Barok ve Rokoko stillerinin yukarıda belirtilen çok abartmalı ve yüksek maliyetli biçimlerinin uygulanması ekonomik nedenlerle güç olduğu için, daha çok XV. ve XVI.Louis stillerinin sadeleştirilmiş biçimleri “Klasik Mobilya” olarak adlandırılmaktadır.

XVIII. yüzyılın sonlarına doğru Avrupa ülkelerinde, ekonomik nedenlerden ötürü, daha yalın mobilya tipleri aranmaya başlamış, bunun sonucunda öncelikle Fransa ve İngiltere'de olmak üzere “Neoklasizm” diye adlandırılan yeni çağa ait stiller gelişme göstermiştir.

5 –YENİ ÇAĞ (NEOKLASİK) MOBİLYA SANATI (MS. 1770-1850)

Yeniçağda Barok ve Rokokonun gösterişli görünüşüne tepki olarak doğan mobilya tiplerinin yapılmasında Fransa'da XVI.Louis, Directoire, Empire, Louis Philippe; İngiltere'de Queen Anne, Dört büyükler denilen Chippendale, Adam Hepplewhite, Sheraton, Georgian I, II ve III ile Almanya'da Biedemeier stilleri görülmüştür.

5.1. XVI. Louis Stili (Zopf Stili) (1774-1793)

Bu stilde XV. Louis stilinin çok kıvrımlı, süslü ve asimetrik biçimleri terk edilerek, düz çizgili, dik açılı biçimler getirilmiştir. Köşeler keskin olmayıp, hafif ve yalındır. İncelen ölçüler, uyumlu süslemelerle zarif bir bütünlük sağlamaktadır.

Mobilya ayakları genellikle aşağı doğru daralan silindir şeklinde olup, boyuna oluklara sahiptir. Ayak üstleri kare kesitli olarak bitmektedir.

Sandalye ve koltukların arkalıkları dolu veya kalp, kupa biçimindedir. Dolu arkalıkların üzerinde çoğunlukla simetrik taç bulunmaktadır. Oymalar derin değildir. Ağaç kakmacılığı yapılmakta, ölçüler dayanım limitine kadar indirilmektedir.

Süs motifleri olarak çiçekler, meşe ve defne yaprakları, oluk, ok, yay, meşale, başak ve koçanlar kullanılmaktadır.

XVI. Louis stili, diğer Louis stilleri gibi günümüzde klasik mobilya olarak geniş kullanım alanı bulmaktadır.

5.2. Directoire (Messidor) Stili (1750-1830)

Directoire stili mobilyanın başlıca özellikleri, kare görüntülerin ağır basması, sandalye ve koltuk arkalıklarının çok yalın ve az eğmeçli yapılmasıdır. Kolçak uçları kare biçiminde bitmekte, az miktarda süsleme motifleri bulunmaktadır.

Fransa'da, XVI. Louis stilinden Empire stiline dönüşümde bir ara dönemi oluşturmuş olan Directoire stili, aynı yıllarda İngiltere’de gelişen Adam Stili ile bağdaşıktır.

5.3. Queen Anne Stili (1665-1714)

Fransa'da XVI. Louis döneminde, klasik mobilyadan neoklasik akıma geçilirken İngiltere'de Queen Anne stili gelişmiş, daha sonra “Dört Büyükler” diye adlandırılan İngiliz neoklasik mobilyasının aslını oluşturan stillere geçiş dönemi olmuştur.

Queen Anne stilinde ayaklar XV. Louis stili ayakların bir benzeridir. Yalnız üstlerindeki kabartma ve oymalara ilk yıllarda bir ölçüde yer verilmişse de, sonradan bu süslemeler tümüyle kaldırılmıştır. Kayıtlardaki dekupe biçimlendirmeler çok sadedir. Yalnız ayak eğmecine uygun form verilmiş, bazı işlerde kayıt altları düz olarak hazırlanmış, eğmeçli ayağa geçişte köşelere bir takoz konulmak suretiyle uyum sağlanmıştır. Sandalye ve koltuklarda arkalıklar, arka ayağın uzantısı olarak hafif bir iç bükey eğmeçle yükselmiş, üstte çeyrek daire şeklinde arka kayıtla birleşmiştir. Arkalık ortası çoğunluk kupa benzeri tek bir dikey parça ile bölünmüş, parçanın ortasına bazen dekupe oyma yapılmıştır.

5.4. Georgian Stili (1714-1820)

Yaklaşık yüzyıl sürmüş olan bu stil, sadeliği, zarafeti, sürekli üretime yatkınlığı ile günümüzde de uygulanan belli başlı dört mobilya stilinin (Chippendale, Adam, Hepplewhite ve Sheraton) ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu döneme İngiltere'de “Altın Dönemi", maun ağacı çok kullanıldığı için “Maun Dönemi” veya “Dört büyükler Dönemi” gibi adlar verilmektedir.

5.5. Dört Büyükler Dönemi (1718-1806)

5.5.1. Thomas Chippendale (1718-1779)

Chippendale stili, Queen Anne stilinin bir uzantısıdır. Mobilya çeşitleri artmış, büfelerin yerine uzun konsollar ortaya çıkmış, kabineler vitrinli, raflı ve çekmeceli olarak kombine bir yapıya kavuşmuştur.

Ayaklar önceleri eğmeçli (kıvrık) ve süslü, daha sonra düz ve yalın bir biçim almış, küçük tip masalar çoğalmıştır. Chippendale stili önceleri etkilendiği İngiliz-Fransız ve Çin üsluplarına göre İngiliz Chippendale, Fransız Chippendale ve Çin motiflerinin İngiliz ölçülerine göre düzenlendiği Çin Chippendale diye üçe ayrılmış, sonradan gerçek formunu bulunca bu durum da ortadan kalkmıştır.

Chippendale stili sandalyelerde ön ayaklar dikey konumlu, düz ve kare kesitlidir. Alt destek kayıtları çoğu kez yanlara konulmuş, ortadan bir ara kayıtla bağlanmıştır. Bu stilde konstrüksiyon sağlamlığına biçim kadar önem verilmiştir.

5.5.2. George Hepplewhite ( -1786)

Hepplewhite mobilya, Chippendale mobilyadan daha yalın ve basit, ölçüleri daha dar ve ince, orantıları ve eğmeçleri daha uyumlu, süsleri ölçülü ve zariftir. Hepplewhite mobilyada işlev ve estetik aynı derecede önem taşımaktadır.

Yandan düşer tablalı büyüyen masalar ilk olarak bu stilde görülmektedir. Kanepeler altı ya da sekiz ayaklı olup, oturma yüzeylerine döşemeden sonra ayrı bir minder konulmuştur.

İncelik ve zarafet Hepplewhite stili mobilyanın en belirgin özellikleridir. Ayaklar dayanma limitine kadar varan inceliktedir. Genel çizgiler son derece zarif ve ölçülüdür.

Hepplewhite mobilya daha çok sandalyeleri ile diğer stiller arasında ün yapmıştır. Günümüzde de bu stilin yemek odası takımları ve sandalyeleri yaygındır.

Sandalyelerde arkalıklar oturma bölümünden ayrı olup, şilt, kalkan, yürek ve org şeklindedir. Arkalık içleri kupa, fiyonk, defne dalı, buğday başağı, devekuşu biçimli dekupe parçalar ile süslüdür. Arka ayaklar hafifçe geriye doğru eğik, ön ayaklar ise çoğunlukla dikey konumlu, kare ya da daire kesitli olup, tabanda trampet sopası biçiminde topuzludur. Kolçaklar geniş eğmeçli ve arkalık köşesi gibi dirseklidir.

5.5.3. Robert Adam (1728-1792)

Robert Adam stili mobilya hafif ve zarif, ayakları düz veya eğmeçli olup antik motiflerle süslü, klasik detayları özenlidir. Adam stilinde ölçülerdeki incelik kadar motiflerde de ince nakışlar geçerlidir. Ayak tabanları blok topuzlu veya dışa doğru az eğmeçlidir.

Kanepelerdeki elips arkalıklar, nakışlı dikey çubuklar, eğmeçli kolçaklar ve silindirik-konik ayaklar bu stili karakterize etmektedir. Kitap dolabındaki camlar vitraya benzetilerek ağaç veya pirinçten yapılmış çubuklar vasıtasıyla cama üstten konulmuş çerçeve kafesler ile bölümlere ayrılmıştır.

5.5.4. Thomas Sheraton (1751-1806)

İngiliz mobilya tarihinde XVIII. yüzyıl sonuna ismini veren Sheraton’un ilk mobilyaları Adam ve XVI. Louis'den izler taşımasına karşın genel ölçüleri daha küçük ve düz çizgileri daha çoktur. Bu mobilya tipinin başlıca özellikleri yaylarla doğruların köşe yaparak birleşmesi, ayakların daha incelmiş olması, kolçakların S şeklinde bükülmesi, oturma bölümlerinin ve diğer mobilya tablalarının dairesel yapılması, arkalık üst kayıtlarının düz veya köşelerde içbükey olmasıdır.

Sheraton stilinde sandalye ve koltuk arkalıklar az veya çok oturma bölümünden yukarıdadır. Arkalıkların dolgularında genellikle lir, marul yaprağı, çok boğumlu dikey silindirik çubuklar ve değişik geometrik süslemelere yer verilmiştir.

5.6. Empire Stili (1801-1814)

I. Napolyon döneminde Fransa’da başlayıp gelişmiş ve Avrupa’ya yayılmış olan Empire sanatı, bir anlamda antik sanatın, çağın anlayışına göre yenileştirilmiş şeklidir.

Empire sandalye ve koltuklarda ön ayaklar daire veya kare kesitli olarak genellikle düzdür. Ayak yüzeyleri dışa doğru hafif eğmeç almaktadır. Tabanda pabuçlar top veya aslan pençesi biçiminde şekillenmektedir. Arkalıklar sırta uygun eğimdedir. Üst kayıt Yunan sanatı tipindedir. Kolçak destekleri çoğunlukla sfenks, kuğu kuşu veya kartal kanadı şeklinde olup, aynı şekillere masa ve dolap ayaklarında da rastlanmaktadır. Bu stilin en belirgin özelliklerinden birisi de çoğunluk kolçakların silindirik olması ve ön ayakla çok uyumlu bir şekilde birleşmesidir.

Ağır, kübik ve masif olan Empire mobilyada oymalar yüzeysel ve kabacadır. Kısa ayaklar üzerine oturtulmuş divan ve tabureler, yunan feneri taşıyan sehpalar, yeşil mermer tablalı ağır konsollar ve yuvarlak masalar, kayıt ve anıt biçimli yataklar, bu stilin en yaygın özelliklerindendir. Empire Stili döneminde ilk defa maun ve gül ağacı birlikte kullanılmıştır. Empire stili çok kısa devam etmiş olup, Napolyon’un iktidardan düşmesinden sonra hemen kaybolmuştur.

5.7. Louis Philippe Stili

Mobilya sanatında başlı başına bir üslup bütünlüğü göstermeyen Louis Philippe stilinde önceleri gotik sanatının bir tür sadeleştirmesi olan yeni gotik denilen bir akım başlamış, çalışmalar daha çok sarkaçlı ağaç mobilya duvar saatleri gibi ev eşyalarına yönelik kalmıştır.

5.8. Biedemeier Stili (1815-1850)

19. yüzyılın başlarında Almanya'da doğmuş, Yunan ve Roma sanatından etkilenmiş bu stil, Empire stilinin bir uzantısı sayılabilir.

Biedemeier mobilyada ilk defa tamamlayıcı mobilyaya ve tam oturma odası takımına rastlanmaktadır. Konstrüktif bakımından çerçeve konstrüksiyon hakim olup, cam da sık sık kullanılmaktadır. Dolapların içi ve camların arkası renkli kağıt ve kumaşlar ile kaplanmaktadır. Mobilyaların rengi açık olup, kiraz, maun, dişbudak ve huş en sevilen ağaçlardır.

Sandalyeler Yunan sanatı etkisinde olup. rahatlık, uyum ve denge gibi nitelikleri nedeni ile günümüzde de uygulanan tiplerdendir.

6. YAKIN ÇAĞ MOBİLYA SANATI, YENİLEŞME DÖNEMİ (MS. 1789-1900)

1789 Fransız devriminden itibaren Yakınçağın ilk yüzyılında mobilya alanında yeni bir üslubun yaratılmasından çok eski üslupların yenileştirilmesine ve konstrüksiyon tekniklerine ağırlık verilmiştir. Bu nedenle XIX. yüzyıl mobilya çalışmaları modern stile geçiş veya yenileşme dönemi olarak nitelendirilmektedir.

XIX. Yüzyılın ortalarına doğru ağaç işleme makinalarının bulunuşu ile, o döneme kadar yalnız saray ve çevresine dönük mobilya gereksinimi, sosyal değişimler ve ekonomik gelişmeler nedeniyle geniş halk kitlelerine yayılmaya başlamıştır.

Genel olarak “Taşra Mobilyası” diye adlandırılan bu mobilyalar Almanya'da “Bauer”, Fransa'da “Provincial” gibi adlar almıştır. Bu tip mobilyalar geçmiş stillerden izler taşırsa da sadeleşme eğilimi ağır basmaktadır. Genellikle oyma ve kabartmalar tümden kalkmış, ayaklar düz ya da eğmeçlidir. Süslemede birkaç aplik çıtası yeter bulunmuştur.

Yakınçağda yenileşme döneminin en geniş çalışmaları Almanya'da gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmalar çağımızın mobilyasını gerek şekil ve gerekse konstrüksiyon yönünden etkilemiştir. Bu tip rustik mobilyalar günümüzde de özellikle dağ otellerinde, av köşklerinde, turistik amaçla dekore edilmiş tarihi yapılarda ve şatolarda kullanılmaktadır.

XIX. yüzyılın ortalarına doğru makine sanayiinin gelişmeye başlaması, özellikle Avusturya, Fransa ve İtalya'da sürekli üretim mobilyası olarak “Hezaren” sandalyelerin yapımına başlanmıştır. Hezaren bir tür bambu ve Hint kamışının adı olup, yerlilerce bu kamışlardan bükülerek ve ağaç lifleriyle örülerek yapıldığı için bu adı almış olması düşünülebilir. Aynı yöntem günümüzde de çok tutulan hasır sandalye ve koltuklara uygulanmaktadır.

Hezaren sandalye önce tornada yuvarlatılan çubukların buharla yumuşatılarak, kalıplarda istenilen ölçü ve formda bükülmesiyle elde edilmektedir. Bu parçalar cıvata ile birbirine bağlanmakta, oturma kısmı ve arkalık, kontrplak veya sırım ile örülerek kapatılmaktadır. İlk fabrikasyon bükme mobilyayı Avusturyalı Michael Thonet (1840) yılında gerçekleştirmiş ve 1841 yılında patentini Fransa, İngiltere ve Belçika’ya da satmıştır.

7 - ÇAĞIMIZ MOBİLYA SANATI - MODERN DÖNEM (1900....)

Modern sözcüğü yeni, şimdiki zamana, içinde bulunan veya yakın bir çağa ilişkin anlamına gelmektedir.

Yüzyılın başlangıcında basit, kullanım amacına ve materyale uygun mobilya imal etme akımı başlamıştır. Bu akım Almanya’da “Jugendstil”, Fransa'da “L'art Nouveau”, İngiltere'de ise “Modern stil” adını almıştır.

“Jugendstil”de (gençlik stili) geçmişin süslü, karmaşık ve tumturaklı sanat anlayışına, yaşamın gerçeklerini yadsıyan romantizmin içe dönük, donuk, renksiz yapıtlarına bir tepki görülmektedir. Fransa'da “L'art Nouveau” (yeni sanat) adıyla anılan, empresyonizm ekolunu temel alan akımda düz çizgiler, geometrik biçimler ve renkçilik egemen bulunmakta ve doğanın, özellikle bitkilerin stilize edilmesi esas alınmaktadır. Aynı yıllarda İngiltere'de bunlara paralel olarak modern stil (yeni stil) adını alan akım benimsenmeye başlamıştır.

Yüzyılımızın başlarına doğru, gerek Rönesans, gerekse 1789 devriminin etkileriyle, insanı konu alan sanatın daha geniş kitlelere götürülme çabası, mobilya sanatını etkileyen bir olgu olmuştur.

XIX. Yüzyılın 2. yarısında buhar makinasının bulunuşu, ağaç ve metal gövdeli makinaların yapılması ve yüzyılın sonunda da elektrik motorunun icadı, makine endüstrisinde büyük bir aşama olmuş, bu durum mobilya endüstrisine de yansımıştır. Makinalaşma sonucu çağımız modern mobilyasında tüketim artışı, rasyonalizasyon, ucuzluk, mimari düzenlemelere kolay uyum sağlanmıştır.

Modern mobilyada gövde bir prizma içine alınabilmekte ve gereksiz taşkınlıklar bulunmamakta, bölümlemeler bu prizma ile orantılı olarak yapılmaktadır.

Modern mobilyada kullanışlılık ve rahatlık ön plandadır. Oturma mobilyası alçak, geniş, esnek ve rahat, dolaplar kapaklı ve bol çekmecelidir. Küçük konutlarda hacmin iyi değerlendirilmesi gerektiğinden, elbise dolapları en çok elbise alabilecek şekilde yapılır, üst boşlukları gerekirse tavana kadar, bavul vb. eşya konulması için kapatılır. Kitap dolaplarında çoğunluk kapak bulunmamaktadır. Yemek masaları büyüyebilmekte ve ölçüleri altlarına yeter sayıda sandalye girebilecek şekilde ayarlanmaktadır. Kanepe ve divanlar genişletilerek gerektiğinde yatak olarak kullanılabilmektedir.

Modern mobilya sanatı da, diğer stillerde olduğu gibi değişik ülkelerde, o ülkeye özgü farklılıklar göstermektedir. Örneğin; İskandinav modern stilinin başlıca karakteristikleri açık yanlı koltukları, doğrudan doğruya gövdeye takılan ayaklar ve bu ayakları pekiştirmek için ortadan konulan ortaları inceltilmiş ara kayıtlardır. Sandalyelerde ön ve arka ayak başlıkları kayıtlardan taşırılır.

Günümüzde mobilya gereksinimi o denli artmıştır ki, özellikle büro, okul, hastane, otel, sinema gibi yerlerde daha dayanıklı mobilya yapımı bir zorunluluk olmaktadır. Bu zorunluluk son yıllarda metal iskeletli mobilyaya yönelişi hızlandırmıştır. Kare, dikdörtgen veya daire kesitli, çelik, özel mobilya borusundan dolapların iskeleti, koltuk ve sandalyelerin ayakları hazırlanmakta ve ağaç gövde bu iskelete cıvata ile bağlanmakta, böylece genel kullanım yerlerine daha dayanıklı ve ucuz mobilya sağlanmış olmaktadır.

Kaynak: mobilyasektoru.org